Edukacja finansowa młodzieży? Dla Polaków pieniądze to wciąż temat tabu

User avatar Michal Szymanski

Polacy nie lubią rozmawiać o pieniądzach. W naszym kraju posiadanie dużego majątku traktowane jest jako niemoralne, nieetyczne lub co najmniej podejrzane.

Podejrzany jest również ten, kto się pieniędzy dorobił. Na pytanie, jak tego dokonał, większość naszych rodaków odpowie - ukradł, zachachmęcił lub w najlepszym przypadku dostał od rodziców. Mało komu przyjdzie do głowy najbardziej oczywista rzecz - że ciężko pracował i uczciwie je zarobił.

Po prawie trzech dekadach wolnego rynku wyrośliśmy już w końcu z etapu gloryfikowania biedy. Nadal jednak ciężko nam zaakceptować pieniądze jako coś pozytywnego.

Przy takim podejściu do pieniędzy trudno się dziwić, że edukacja finansowa młodzieży kuleje. Dla dorosłych rozmowy o finansach z własnymi dziećmi są wstydliwe niczym rozmowy o seksualności.

Według badań Santander Bank Polska mniej niż połowa polskich rodziców dzieci w wieku 5–14 lat rozmawia z nimi o finansach czy oszczędzaniu. Mimo że właściwa edukacja finansowa od najmłodszych lat ma duży wpływ na sytuację ekonomiczną w dorosłym życiu, większość rodziców unika tematu pieniędzy, starając się "chronić" potomstwo przed tym tematem. Dla dzieci jest to sygnał, że pieniądze są czymś negatywnym. Ma to niebagatelne konsekwencje w późniejszym życiu zawodowym i prywatnym młodych ludzi.

Skąd się w nas bierze to dziwne podejście to pieniędzy?

Bez wątpienia ponad 4 dekady komunizmu w Polsce wypaczyło umysły ludzi, tworząc antykapitalistyczną mentalność na miarę homo sovieticus. Późniejsza transformacja gospodarcza wcale nie pomogła - była zbyt wielkim szokiem i stworzyła zbyt wielkie podziały w społeczeństwie, aby poczuło ono korzyści płynące z wolnego rynku i przedsiębiorczości.

W wyniku tych doświadczeń Polacy podchodzą do pieniędzy bardzo emocjonalnie - albo się ich wstydzą, albo się nimi przechwalają.

Brakuje nam racjonalnego podejścia do pieniędzy, charakterystycznego chociażby dla Szwajcarów. W Szwajcarii pieniądze nie są ani powodem do wstydu, ani do przechwalania się. Pieniądze służa do realizacji praktycznych celów. Dobrze jest je mieć, niedobrze jest ich nie mieć - i tyle. Nie określają Twojej wartości jako człowieka, nie stawiają cię ponad innych, ale też nie musisz się z nimi ukrywać.

U Szwajcarów edukacja finansowa dzieci to naturalny i ważny element życia społecznego. Pieniądze są traktowane jak praktyczne narzędzie, niczym na przykład zwykły młotek.

Czy podchodziłbyś emocjonalnie do młotka? Wstydziłbyś się go albo przechwalał, że go posiadasz? Nie sądzę. Za to z pewnością pokazałbyś swojemu dziecku, jak bezpiecznie go używać i co można dzięki niemu zrobić.

Polska i Polacy bardzo potrzebują takiego pragmatycznego podejścia do pieniędzy. Bez podstaw edukacji finansowej nie może być mowy o kształceniu postaw przedsiębiorczych. Z kolej bez przedsiębiorczości nie będzie innowacji, co dla przyszłości naszej gospodarki może się okazać dramatyczne w skutkach.

W kształceniu postaw przedsiębiorczych i edukacji biznesowo-finansowej wsród młodzieży pomaga niekomercyjny projekt MDB Youth.

MDB Youth to społeczność młodych ludzi, których głównym celem jest wspólna nauka programowania i promowanie edukacji technologicznej.

Drugim najważniejszym elementem jest praktyczna nauka przedsiębiorczości i biznesu. W MDB Youth młodzież zorganizowana jest w autonomiczne, regionalne grupy liczące po 5-10 osób. Grupy te zorganizowane są na wzór firm IT, a ich członkowie mają autonomię w zarządzaniu swoją grupą i wyznaczaniu kierunków rozwoju dla swoich członków.

O autorze
User avatar

Przedsiębiorca, programista, specjalista od marketingu. Założyciel firmy technologicznej MDBootstrap. W 2019 roku umieszczony na liście Forbesa "30 przed 30".

Autor setek artykułów z tematyki programowania, biznesu, marketingu i produktywności. W przeszłości edukator pracujący z trudną młodzieżą w domach dziecka i zakładach poprawczych.

Tancerz, nerd i mól książkowy. Od dziecka zafascynowany historią, filozofią i fizyką.