EduScrum – czy metody pracy ze świata IT można zastosować w edukacji?

EduScrum - czy metody pracy ze świata IT można zastosować w edukacji?
User avatar Michal Szymanski

Pracuję w branży startupów i IT od prawie dekady. Jestem programistą, specjalistą od marketingu, przedsiębiorcą i współzałożycielem firmy technologicznej MDBootstrap.com.

Metodologia Scrum, w której pracują prawie wszystkie firmy IT na świecie jest dla mnie czymś tak naturalnym, że nawet nie przyszło mi nawet na myśl, iż we współczesnym świecie ktoś może pracować inaczej .

Scrum jest najlepszą formą organizacji pracy, z jaką kiedykolwiek się spotkałem (a w trakcie kariery zawodowej przetestowałem ich bez liku).

Niedawno doznałem olśnienia - a gdyby tak zastosować tą super efektywną metodologię, jaką jest scrum, w edukacji?. Dlaczego nie wykorzystać najlepszych dostępnych rozwiązań do kształcenia młodych ludzi?

Co ciekawe, okazało się, że niektórzy już to robią. Stworzono zmodyfikowaną, dostosowaną do warunków szkolnych wersję Scruma i nazwaną ją "EduScrum". I wygląda na to, iż odniesiono już pierwsze sukcesy na tym polu.

Czym w zasadzie jest Scrum?

Jest to metodologia pracy (zbiór reguł i ramy postępowania), wywodząca się z branży IT z nurtu "agile" (tzw. zwinne zarządzanie, czyli sprawnie reagujące na zmiany).

Scrum wprowadza takie wartości jak autonomia, zaangażowanie, odpowiedzialność za własne decyzje, odwaga, skupienie, otwartość i poszanowanie.

Metodologia ta opiera się na pracy w zespołach. Zespoły tworzone są na zasadzie komplementarności umiejętności ich członków - to znaczy umiejętności poszczególnych osób powinny się uzupełniać i sprzyjać realizacji założonego celu.

Zespoły mają też autonomię w realizacji projektu. Otrzymują jasno opisany cel, jaki mają osiągnąć, ale sposób w jaki to zrobią zależy już od nich. Biorą też jednocześnie odpowiedzialność za swoje decyzje i zobowiązania i są rozliczani z efektów.

Przykład zastosowania EduScruma

Projekt: Stworzenie strony internetowej swojej szkoły i jej rozpromowanie wśród innych uczniów

Właściciel produktu (product owner): Nauczyciel informatyki

W Scrumie osobę inicjującą projekt i weryfikującą, czy jego cele zostały osiągnięte nazywamy właścicielem produktu. W EduScrumie taka rola przypada najczęściej nauczycielowi (chyba, że zespół ma zupełną autonomię i wśród uczniów jest silny lider z własną wizją).

Do właściciela produktu należy również ustalenie celów oraz sprecyzowanie warunków, w których dany cel uznamy za zrealizowany. Samo "Stworzenie strony internetowej" nie jest wystarczająco prezycyjne. Należy to uściślić i wypunktować, na przykład w ten sposób:

  1. Stworzenie szablonu strony i umieszczenie go w Internecie
  2. Stworzenie wszystkich potrzebnych podstron takich jak "plan lekcji", "o nas", "kadra nauczycielska", "kontakt" i wypełnienie ich merytoryczną, wartościową treścią
  3. Przygotowanie atrakcyjnych grafik i zdjęć odpowiadających treśćią każdej podstronie
  4. Rozpromowanie strony wśród uczniów - cel zostanie zrealizowany jeśli stronę odwiedzi przynajmniej 300 osób, a 100 osób polubi fanpage na Facebooku

Uwaga: Przedstawiony poniżej proces jest uproszczoną i dostosowaną do warunków szkolnych wersją scruma.

Etap pierwszy - tworzenie zespołu

Jako, że Scrum zakłada autonomię i odpowiedzialność za własne decyzje, zespół musi składać się z członków zmotywowanych do realizacji danego projektu. Powinni to być więc ochotnicy, którzy lubią dodatkowe wyzwania i ciągły rozwój.

Zespół powinien się składać z 4-5 osób.

Stworzenie strony internetowej i jej promocja wymaga szeregu kompetencji takich jak:

  • Umiejętności techniczne : niezbędne do stworzenia szablonu strony
  • Umiejętnoś pisania atrakcyjnych i językowo poprawnych tekstów : stronę trzeba wypełnić wartościową treścią
  • Umiejętności graficzno - artystyczne : strona powinna zawierać atrakcyjne grafiki i zdjęcia
  • Umiejętności komunikacyjno - marketingowe : stronę trzeba będzie skutecznie rozreklamować, wymagane więc będą umiejętności osoby, której lekko przychodzi nawiązywanie kontaktów i rozmowa z innymi ludźmi
  • Umiejętności organizacyjne : wszystkie powyższe elementy trzeba będzie spiąć w całość i pilnować procesu realizacji. Dodatkowo z pewnością pojawią się komplikacje i tarcia. Niezbędna więc będzie osoba potrafiąca świetnie zorganizować zarówno swoją pracę, jak i skoordynować pracę całego zespołu.

Uczniowie, którzy zgłoszą się do realizacji projektu powinni mieć świadomość powyższych wymaganych komeptencji. Muszą więc albo już posiadać którąś z wymienionych umiejętności albo chcieć się jej nauczyć.

Etap drugi - planowanie działania

Gdy właściciel produktu (nauczyciel) upewni się, że członkowie zespołu (uczniowie) znają, rozumieją i akceptują cele i kryteria projektu, planowanie i realizację pozostawia już w ich rękach.

Na tym etapie uczniowie muszą:

  • Rozbić ustalone cele na mniejsze, precyzyjnie opisane zadania
  • Przypisać zadania do poszczególnych członków zespołu tak, aby odpowiadały one ich kompetencjom i żeby każdy miał w nich swój udział
  • Ustalić planowany termin realizacji całego projektu oraz długość sprintów
  • Wybrać Scrum Mastera

Czym jest sprint?
Sprint to przedział czasowy, po upływie którego następuje podsumowanie i ewaluacja zrobionych zadań. Zazwyczaj sprinty ustala się na jeden lub na dwa tygodnie. Przed rozpoczęciem sprintu każdy członek zespołu wybiera liczbę zadań, które zobowiązuje się zrealizować do końca danego sprintu.
Dla początkujących zespołów scrumowych polecam sprinty tygodniowe, ponieważ częstsze podsumowania i ewaluacje zwiększą samoświadomość zespołu i jego kompetencje z zakresu planowania.

Kim jest Scrum Master?
Jest to lider, który działa na rzecz zespołu, będąc jednocześnie jego członkiem. Tę rolę powinna pełnić osoba posiadająca największe kompetencje organizacyjne i największą skrupulatność. W idealnej sytuacji Scrum Master powinien być wybrany przez pozostałych członków zespołu, jednak jeśli uczniom na początku brakuje pewności siebie, Scrum Mastera może wybrać właściciel produktu (nauczyciel).
Główną rolą Scrum Mastera jest wspieranie zespołu (ale nie wyręczanie go) w zarządzaniu projektem oraz pilnowaniu, że wszystkie zasady Scruma są rozumiane i realizowane.

Etap trzeci - rozpoczęcie pracy

W Scrumie cała magia dzieje się na tak zwanych tablicach scrumowych.

Tablica scrumowa to prosta tabela podzielona na kilka sekcji:

  • Do zrobienia: W tej sekcji wypisane są wszystkie zadania, które wyodrębniono w procesie planowania i które muszą zostać zrobione, aby ustalone cele zostały zrealizowane.
  • Sprint: Tutaj każdy z członków zespołu wpisuje zadania, które zadeklarował się zrobić w najbliższym sprincie (czyli w zależności od ustaleń - w ciągu najbliższego tygodnia lub dwóch tygodni.
  • W trakcie: W tej sekcji umieszczamy zadania, które są w trakcie realizacji.
  • Oczekujące: W tej sekcji umieszczamy zadania, które wymagają akcji osoby trzeciej, aby można było uznać je za zakończone (na przykład mieliśmy skontaktować się mailowo ze sponsorem, a teraz czekamy na jego odpowiedź).
  • Do akceptacji: Tutaj trafiają wszystkie zadania, które członkowie zespołu uznali za ukończone. W tej sekcji właściciel produktu (nauczyciel) powinien weryfikować każde zadanie i zdecydować, czy faktycznie zostało ono prawidłowo zrealizowane. Jeśli tak - przesuwa je do sekcji "Zrobione". Jeśli nie - cofa je do sekcji "W trakcie" wraz z adnotacją, co musi jeszcze zostać zrobione, aby zadanie zostało uznane za zrealizowane.
  • Zrobione: Tutaj trafiają zadania, które właściciel produktu zweryfikował jako prawidłowo zrealizowane.

Uczniowie przesuwają zadania do odpowiednich sekcji, w zależności od etapu ich realizacji.


Tablica scrumowa może być przygotowana w formie fizycznej lub cyfrowej za pomocą specjalnego programu.

Tablica scrumowa w formie fizycznej - każda pojedyńcza karteczka to jedno zadanie

Tablica scrumowa w formie cyfrowej

Można ją łatwo przygotować w świetnym i darmowym programie Trello

Kliknij aby zobaczyć przykład tablicy scrumowej w wersji cyfrowej

Etap czwarty - codzienny scrum (daily scrum)

Każdego dnia pracy, na początku lekcji, uczniowie muszą zrobić krótkie podsumowanie swoich działań.

Spotkanie nie powinno trwać więcej niż 15 minut.

W idealnej sytuacji spotkania odbywają się w tej samej lokalizacji i o tej samej porze każdego dnia. Sytuacją pożądaną jest, aby codzienne scrumy odbywały się z rana, gdyż pomagają one ustalić kontekst dla pracy nadchodzącego dnia. Wszyscy członkowie zespołu mają obowiązek uczestniczyć w Codziennym Scrumie.

Zespół spotyka się, żeby zsynchronizować swoją pracę i przygotować plan działania na najbliższe 24 godziny. Jest to spotkanie, które kształtuje codzienny rytm pracy zespołu. Nadaje jej odpowiednie tempo, „popycha” do przodu„

Codzienny Scrum ma funkcje informującą i nie należy na nim rozwiązywać powstałych problemów czy prowadzić długich dyskusji (pamiętajmy o ogarniczeniu 15 minut).

Jeśli w trakcie Codziennego Scruma wyjdą na wierzch jakieś problemy, to należy je zapisać i umówić się na ich przedyskutowanie na osobnym spotkaniu lub od razu zapisać jako zadanie do Tablicy Scrumowej.

Podczas Codziennego Scruma każdy członek zespołu udziela odpowiedzi na trzy pytania:

  1. Co zrobiłeś wczoraj?
  2. Co zrobisz dzisiaj?
  3. Czy istnieją jakieś przeszkody, które blokują Cię w wykonaniu Twoich zadań?

Codzienne spotkania scrumowe zwyczajowo odbywają się w pozycji stojącej, ponieważ skłania to uczestników do zwięzłość i skraca czas spotkania.

Etap piąty - przegląd sprintu (sprint review)

Ostatniego dnia każdego sprintu cały zespół spotyka się, aby dokonać przeglądu wykonanych zadań.

Każdy członek zespołu składa krótki raport odpowiadając na pytania:

  • Ile z zaplanowanych zadań udało się zrobić?
  • Czego z zaplanowanych zadań nie udało się zrobić i dlaczego?
  • Jak oceniasz miniony sprint?

Dodatkowo scrum master przedstawia swój raport, w którym mówi co podczas minionego sprintu zostało zrobione dobrze (zgodnie z zasadami scruma), a co zostało zrobione niewłaściwie (niezgodnie z zasadami scuma).

Etap szósty - planowanie kolejnego sprintu

Ostatniego dnia bieżącego sprintu (na tym samym spotkaniu na którym dokonywany jest przegląd sprintu), po dokonaniu przeglądu zespół musi zaplanować kolejny sprint.

Po wspólnych ustaleniach i konsultacjach z właścicielem produktu każdy członek zespołu wybiera sobie zadania na kolejny sprint.


Cały proces (planowania sprintu, realizacji sprintu, przeglądu sprintu) jest powtarzany, aż do zakończenia projektu.

O autorze
User avatar

Przedsiębiorca, programista, specjalista od marketingu. Założyciel firmy technologicznej MDBootstrap. W 2019 roku umieszczony na liście Forbesa "30 przed 30".

Autor setek artykułów z tematyki programowania, biznesu, marketingu i produktywności. W przeszłości edukator pracujący z trudną młodzieżą w domach dziecka i zakładach poprawczych.

Tancerz, nerd i mól książkowy. Od dziecka zafascynowany historią, filozofią i fizyką.